FAQ

  • Czy rozpowszechnianie oprogramowania, muzyki, filmów, gier pobranych z Internetu jest w Polsce zakazane?

    Polskie prawo zakazuje rozpowszechniania bez zgody autora utworów, w tym, programów i gier komputerowych, nagrań muzycznych oraz filmów. Zakaz wynika z treści ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

    Art. 116 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
    Kto bez uprawnienia albo wbrew jego warunkom rozpowszechnia cudzy utwór w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania, artystyczne wykonanie, fonogram, wideogram lub nadanie,
    podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

    Art. 117 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
    Kto bez uprawnienia albo wbrew jego warunkom w celu rozpowszechnienia utrwala lub zwielokrotnia cudzy utwór w wersji oryginalnej lub w postaci opracowania, artystyczne wykonanie, fonogram, wideogram lub nadanie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. §2. Jeżeli sprawca uczynił sobie z popełniania przestępstwa określonego w ust. 1 stałe źródło dochodu albo działalność przestępną, określoną w ust. 1, organizuje lub nią kieruje, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

  • Czy pobieranie z Internetu oprogramowania, muzyki, filmów, gier jest w Polsce legalne?

    Ściąganie muzyki i filmów podlega odpowiedzialności cywilnej, jeśli nastąpiło bezprawnie. W wypadku ściągnięcia muzyki lub filmu i instalacji w komputerze bez zgody uprawnionego (twórca, producent i artysta wykonawca) może on, między innymi, domagać się zapłaty potrójnej wysokości stosownego wynagrodzenia (opłaty licencyjnej) – jeśli naruszenie ma charakter zawiniony – lub podwójnej wysokości, jeśli jest niezawinione a także wydania uzyskanych korzyści.

    Podstawa prawna: art. 79 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych

    W wypadku programów komputerowych samo ściągnięcie (uzyskanie) programu bez licencji (bez zgody podmiotu uprawnionego) w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, jest przez polski Kodeks karny traktowane jak kradzież podlegająca odpowiedzialności karnej, tj. karze grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat 5.

    Art. 278 Kodeksu karnego:
    § 1. Kto zabiera w celu przywłaszczenia cudzą rzecz ruchomą, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

    § 2. Tej samej karze podlega, kto bez zgody osoby uprawnionej uzyskuje cudzy program komputerowy w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

  • Jakie kary grożą za posiadanie nielegalnych kopii oprogramowania?

    Posiadanie nielegalnych kopii oprogramowania, łączy się z wcześniejszym ich uzyskaniem bez zgody uprawnionego lub ich nabyciem. Czyny takie mogą być potraktowane jak kradzież (art. 278 § 2 Kodeksu karnego) lub jak paserstwo (art. 293 Kodeksu karnego).

    Art. 278 Kodeksu karnego:
    § 1 [Kradzież] Kto zabiera w celu przywłaszczenia cudzą rzecz ruchomą, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
    § 2 [Kradzież programu komputerowego] Tej samej karze podlega, kto bez zgody osoby uprawnionej uzyskuje cudzy program komputerowy w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.
    Art. 291 Kodeksu karnego:
    § 1 [Paserstwo umyślne] Kto rzecz uzyskaną za pomocą czynu zabronionego nabywa lub pomaga do jej zbycia albo tę rzecz przyjmuje lub pomaga do jej ukrycia podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
    Art. 292 Kodeksu karnego:
    § 1 [Paserstwo nieumyślne] Kto rzecz, o której na podstawie towarzyszących okoliczności powinien i może przypuszczać, że została uzyskana za pomocą czynu zabronionego, nabywa lub pomaga do jej zbycia albo tę rzecz przyjmuje lub pomaga do jej ukrycia, podlega grzywnie , karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
    § 2 W wypadku znacznej wartości rzeczy, o której mowa w § 1, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
    Art. 293 Kodeksu karnego:
    § 1 Przepisy Art. 291 i 292 stosuje się odpowiednio do programu komputerowego.

    Art. 118 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
    1. Kto w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przedmiot będący nośnikiem utworu, artystycznego wykonania, fonogramu, wideogramu rozpowszechnianego lub zwielokrotnionego bez uprawnienia albo wbrew jego warunkom nabywa lub pomaga w jego zbyciu albo przedmiot ten przyjmuje lub pomaga w jego ukryciu, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

    2. Jeżeli sprawca uczynił sobie z popełniania przestępstwa określonego w ust. 1 stałe źródło dochodu albo działalność przestępną, określoną w ust. 1, organizuje lub nią kieruje, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 5.

    3. Jeżeli na podstawie towarzyszących okoliczności sprawca przestępstwa określonego w ust. 1 lub 2 powinien i może przypuszczać, że przedmiot został uzyskany za pomocą czynu zabronionego,
    podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

  • Jakie konsekwencje finansowe grożą za posiadanie nielegalnych kopii oprogramowania, muzyki, filmów, gier?

    Twórca lub producent może na drodze cywilnej na podstawie art. 79 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych domagać się zapłaty podwójnej a nawet potrójnej – jeśli naruszenie jest zawinione – wysokości należnego wynagrodzenia (opłaty licencyjnej).

    Art. 79 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:

    1. Uprawniony, którego autorskie prawa majątkowe zostały naruszone, może żądać od osoby, która naruszyła te prawa:
    1) zaniechania naruszania;
    2) usunięcia skutków naruszenia;
    3) naprawienia wyrządzonej szkody:
    a) na zasadach ogólnych albo
    b) poprzez zapłatę sumy pieniężnej w wysokości odpowiadającej dwukrotności, a w przypadku gdy naruszenie jest zawinione – trzykrotności stosownego wynagrodzenia, które w chwili jego dochodzenia byłoby należne tytułem udzielenia przez uprawnionego zgody na korzystanie z utworu;
    4) wydania uzyskanych korzyści.

    2. Niezależnie od roszczeń, określonych w ust. 1, uprawniony może się domagać:
    1) jednokrotnego albo wielokrotnego ogłoszenia w prasie oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie lub podania do publicznej wiadomości części albo całości orzeczenia sądu wydanego w rozpatrywanej sprawie, w sposób i w zakresie określonym przez sąd;
    2) zapłaty przez osobę, która naruszyła autorskie prawa majątkowe, odpowiedniej sumy pieniężnej, nie niższej niż dwukrotna wysokość uprawdopodobnionych korzyści odniesionych przez sprawcę z dokonanego naruszenia, na rzecz Funduszu, o którym mowa w art. 111, gdy naruszenie jest zawinione i zostało dokonane w ramach działalności gospodarczej wykonywanej w cudzym albo we własnym imieniu, choćby na cudzy rachunek.

    Natomiast w ramach postępowania karnego pokrzywdzony (producent, twórca) może żądać naprawienia szkody. Dodatkowo sąd może – jeśli tak przewiduje Kodeks karny – orzec karę grzywny, jako karę samoistną lub obok kary ograniczenia lub pozbawienia wolności.

    Wysokość kary grzywny reguluje art. 33 Kodeksu karnego:
    §1. Grzywnę wymierza się w stawkach dziennych, określając liczbę stawek oraz wysokość jednej stawki; jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, najniższa liczba stawek wynosi 10, zaś najwyższa 360.
    § 2. Sąd może wymierzyć grzywnę także obok kary pozbawienia wolności wymienionej w art. 32 pkt 3, jeżeli sprawca dopuścił się czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub gdy korzyść majątkową osiągnął.
    § 3. Ustalając stawkę dzienną, sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe; stawka dzienna nie może być niższa od 10 złotych, ani też przekraczać 2.000 złotych.

    Czyli minimalną grzywną będzie grzywna 100 złotych (10 stawek po 10 złotych każda), a najwyższą 720.000 złotych (360 stawek po 2.000 złotych każda).

  • Co mi grozi za użytkowanie nielegalnego oprogramowania we własnej firmie?

     

    Korzystanie z programu komputerowego bez licencji wiąże się z odpowiedzialnością karna, jeżeli sprawca nabył nielegalnie skopiowany program lub uzyskał program (np. zainstalował go lub skopiował) bez zgody uprawnionego producenta, czyli w praktyce bez zawarcia umowy licencyjnej. W zakresie odpowiedzialności karnej, sprawcy grozi kara pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5 (art. 278 §2 Kodeksu karnego lub art. 293 Kodeksu karnego).

    W zakresie odpowiedzialności cywilnej (majątkowej), firma musi się liczyć z konsekwencjami finansowymi wskazanymi wyżej (zapłata podwójnej lub potrójnej wysokości wynagrodzenia/opłaty licencyjnej). Dodatkowo sąd może orzec obowiązek wydania uzyskanych korzyści, jak również zobowiązać do zapłaty kwoty równej co najmniej dwukrotności stosownego wynagrodzenia (opłaty licencyjnej) na rzecz Funduszu Promocji Twórczości. Jeśli zatem kwota opłat licencyjnych za korzystanie z oprogramowania posiadanego nielegalnie łącznie sięga 20.000 zł, to firma musi się liczyć z obowiązkiem zapłaty nawet 100.000 zł.

     

  • Kto w Polsce zajmuje się ściganiem piractwa intelektualnego?

    Organami zajmującymi się ściganiem przestępstw, w tym przestępczości intelektualnej, są organy ścigania, tj. prokurator i Policja (www.policja.pl), a także inne organy jeśli tak przewiduje ustawa.

  • Kto ponadto w Polsce zajmuje się zwalczaniem piractwa intelektualnego?

    Zwalczaniem piractwa w Polsce zajmują się przede wszystkim organy ścigania. Uzyskują one wsparcie ze strony organizacji zrzeszających twórców, artystów wykonawców, producentów fonograficznych, filmowych oraz oprogramowania, a także nadawców telewizyjnych, w tym organizacje, które zawiązały Koalicję Antypiracką: Bussines Software Alliance(BSA), Fundacja Ochrony Twórczości Autorskiej (FOTA) i Związek Producentów Audio-Video(ZPAV).

    Dodatkowo przy Ministrze Kultury działa Zespół do spraw przeciwdziałania naruszeniom prawa autorskiego i praw pokrewnych, który corocznie opracowuje raport za poprzedni rok (http://www.mkidn.gov.pl/cps/rde/xbcr/mkid/20090320_RAPORT_2009.pdf) oraz strategię działania na rok następny.

  • Czym jest piractwo?

    Piractwo to słowo używane w języku potocznym dla określenia takiego pozyskiwania lub rozpowszechniania chronionych utworów i innej własności intelektualnej, które odbywa się z naruszeniem prawa i bez zgody twórców.

  • Na mocy jakich ustaw piractwo w Polsce jest ścigane?

    Tzw. piractwo intelektualne jest ścigane w Polsce przede wszystkim na podstawie przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz Kodeksu karnego.